Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003

An Roinn Ealaíon, Spóirt agus Turasóireachta

Aighneacht Choiste Dúiche na Gaillimhe de Chonradh na Gaeilge

5 Eanáir ‘05

A Chara,

Tagraím d’Acht na dTeangacha Oifigiúla agus an Scéim Ghaeilge atá á ullmhú

agaibh.

Is mian liom an aighneacht iniata a chur faoi bhráid mar chuid den phróiseas

chun an Scéim sin a ullmhú.

Tá an aighneacht curtha le chéile thar ceann Choiste Chontae na Gaillimhe de

Chonradh na Gaeilge. Is iad seo leanas na Craobhacha atá páirteach sa Choiste

sin.

Baile Locha Riach

Baile Átha an Rí

Órán Mór

Maigh Cuilinn

Uachtar Ard

Na Forbacha

Béal Átha na Slua

Annach Cuain

Dúiche Raiftéirí

An Spidéal

An Achréidh

Bun na gCnoc

Beithe

Inis Meáin

Inis Oírr

Cathair na Gaillimhe

Tír Oileán

Tuaim

Cumann Drámaíochta agus Cumann Gaelach na hOllscoile

Cumann Gaelach Institiúid Teicneolaíochta na Gaillimhe-Maigh Eo

Craobh na Mílaoise, Cois Fharraige

Beidh áthas orainn aon chúnamh eile is féidir a chur ar fáil agus táimid ar fáil do

chruinniú má tá sé sin de dhíth.

Beir bua,

Peadar Mac Fhlannchadha

Cathaoirleach

Eolas:

Eolas faoi chúlra, seirbhísí reatha, pleananna agus gach eolas eile a bheith ar fáil

go dátheangach faoin eagraíocht. Gach ábhar a chur ar fáil go dátheangach, ina

n-áirítear, bileoga eolais, paimfléid, foirmeacha, tuarascála bliantúla, cuntais agus

gach eolas eile a cuirtear ar fáil trína meáin chlóite, an raidió, teilifís agus na

meáin leictreonacha. An t-eolas seo a bheith ar fáil go comhuaineach agus gan gá

aon obair bhreise a dhéanamh thar mar a bheidh i gceist chun teacht ar an eolas i

mBéarla. An t-eolas seo a bheith curtha ar fáil i mbealach atá soléite agus éasca le

tuiscint.

Sprioc: Roimh dheireadh na céad bliana den Scéim

Comhfhreagras:

Go mbeidh comhfhreagras iomlán ar fáil i nGaeilge más é sin rogha an

tsaoránaigh. Clúdaíonn an téarma comhfhreagras gach teagmháil idir an

saoránach agus an Comhlacht, litreacha, ríomhphost, guthán ‘srl.

Go ndéanfar é seo i mbealach nach gcuirfidh moill ar ghnó an tsaoránaigh nó

nach gcuirfidh as don leibhéal seirbhíse a cuirtear ar fáil.

Sprioc: Roimh dheireadh na céad bliana den Scéim

Córas Gutháin

Tá an-tábhacht leis an gcóras fóin mar go hiondúil is é seo an chéad phointe

teagmhála a bhíonn ag an saoránach leis an gcóras stáit. Tá sé riachtanach go

dtuigfeadh an té atá ag glaoch go bhfuil fáilte roimh an Ghaeilge agus go mbeidh

seirbhís éifeachtach ar fáil tríd Ghaeilge.

Caithfidh córas a bheadh ann chun plé le fiosrúcháin gutháin i nGaeilge chun a

chinntiú go mbíonn seirbhís ar fáil láithreach don té a chuireann glaoch ar aon

uimhir fóin de chuid. Dfhéadfaí leas a bhaint as uimhir fhóin faoi leith i gcás

fiosrúchán Gaeilge mar shampla.

Ba chóir a chinntiú; Go dtabharfaí an leagan Gaeilge den ainm nuair a

fhreagaítear an fón.

Go mbeadh sé ar chumas an té atá ag freagairt an fhóin plé

le fiosraithe i Gaeilge nó iad a chur ar aghaidh chuig an ball

foirne cuí.

Más córas uathoibríoch atá in úsáid go mbeadh sé seo ar fáil

go dátheangach agus nach mbeadh sé socraithe i mbealach

go mbeadh teachtaireacht i mBéarla i dtús agus gur gá

fanacht go dtí an deireadh ar fad don teachtaireacht

Ghaeilge.

Sprioc: Tús na Scéime

Ríomhphost

Ba chóir a chinntiú go mbíonn seirbhís ríomhphoist ar fáil i nGaeilge mar chuid

den ghnáthchomhfhreagras agus freisin go mbeadh leagan dátheangach ar fáil

d’aon teachtaireachtaí uathoibríocha a mbaintear úsáid astu mar chuid den

chóras.

Sprioc: Tús na Scéime

Cúrsaí Theicneolaíochta

Beidh tábhacht ar leith ag baint le úsáid na teicneolaíochta chun seirbhísí i

nGaeilge a chur ar fáil

Cinntiú go bhfuil an teicneolaíocht i bhfeidhm chun córas a fheidhmiú gur i

nGaeilge a dhéanfaí gach plé leis an té ar mian leis é seo a dhéanamh. Go

mbeadh an córas seo in ann é seo a aithint ón chéad teagmháil idir an

chustaiméir agus an Roinn agus é seo a leanúint i ngach plé a bhíonn ag an té sin

ina dhiaidh sin le haon rannóg den Roinn chun a chinntiú gur seirbhís i nGaeilge

a chuirfear ar fáil dóibh

Go bhfuil an córas ríomhaireachta ar fad in ann an síneadh fada a úsáid agus gur

amhlaidh a bheidh sé maidir le úsáid an tsínidh fhada ar aon fhoirm ar-líne.

Go mbeadh gach foirm d’aon chineál a chuirtear amach chuig an bpobal tríd an

lárchóras ríomhaireachta ar fáil go dátheangach

Go mbeadh an córas gutháin inniúil ar sheirbhís i nGaeilge a chur ar fáil don

phobal agus go mbeadh sé seo déanta i mbealach a chuireadh in iúl láithreach go

bhfuil seirbhís i nGaeilge ar fáil ón Roinn agus fáilte roimh an pobal an tseirbhís

seo a úsáid

Go ndéanfaí cinnte go mbeadh suíomh idirlín na Roinne go hiomlán

dátheangach. Go mbeadh an t-eolas ar fad atá ar an suíomh ar fáil go

dátheangach

Sprioc: Roimh dheireadh na dara bliana

Foireann:

1. Go gcuirfí eolas ar fáil don phobal faoin bhfoireann atá ábalta seirbhís a

chur ar fáil i nGaeilge agus go n-eagrófaí córas cinnte chun teagmháil a

dhéanamh lena baill foirne seo agus chun a léiriú cén réimse seirbhíse atá siad in

ann a chur ar fáil.

Go gcuirfear feachtais eolais ar bun chun na dualgais nua faoin Acht Teanga

agus Scéim na Gaeilge a mhíniú don fhoireann ar fad.

Sprioc: Tús na Scéime

2. Go gcuirfí córas oiliúna ar fáil chun cur ar chumas an chuid eile den

fhoireann caighdeán Gaeilge a bhaint amach a chuirfeadh ar a gcumas seirbhís i

nGaeilge a chur ar fáil ar a gcompord féin agus ar chompord an chustaiméara.

Go mbeadh sé seo déanta ag leibhéal go mbeadh seirbhís i nGaeilge ar fáil gan

stró ag clúdach gach réimse oibre.

Sprioc: Roimh dheireadh na céad bliana den Scéim

3. Go gcuirfí cumas Gaeilge san áireamh agus foireann á earcú feasta.

Sprioc: Tús na Scéime

Ginearálta: Ní bheidh sé inghlactha go mbeadh ar na baill foirne a bhfuil

Gaeilge ar a dtoil acu plé le gach éileamh ar sheirbhísí i nGaeilge, cuma cén

rannóg lena bhfuil siad ag obair. Níl sé seo cothrom don mball foirne agus ní

bheidh an réimse eolais acu chun seirbhís cuí a chur ar fáil don saoránach.

Soláthar Seirbhísí

Go mbeidh deis ag an saoránach seirbhísí iomlán a fháil tríd mheán na Gaeilge, ó

eolas faoina seirbhísí atá ar fáil, comhfhreagras tríd Ghaeilge, agus ansin plé

díreach leis an bhfoireann tríd mheán na Gaeilge.

Ach go háirithe go mbeadh an tseirbhís seo leanas á cur ar fáil.

Oifigí: Foireann ar fáil i ngach oifig chun seirbhís a chur ar fáil i nGaeilge.

Nósmhaireacht bunaithe chun an rogha teanga atá ar fáil a chur in

iúl don phobal.

Córas eagraithe chun a chinntiú nach gcuirfí moill ar bith

ar an té atá ag lorg seirbhís i nGaeilge.

Sprioc: Roimh dheireadh dara bliana na Scéime

I gcás oifig ar bith atá ag feidhmiú sa Ghaeltacht gurb í an

Ghaeilge teanga oibre na hoifige agus na foirne agus gurb i

nGaeilge a bheidh na comharthaí ar fad ‘srl.

Cinntiú go bhfuil gach uile foirm ‘srl. ar fáil go dátheangach ar aon

bhileog amháin.

Má tharlaíonn sé i gcás eisceachtúil nach bhfuil an dá theanga ar an

bhfoirm céanna go mbeadh na leaganacha Gaeilge ar fáil go

soiléir poiblí agus nach mbeadh ar an bpobal dul á lorg go

speisialta.

Sprioc: Tús na Scéime

Plé leis an bPobal:

Foireann: Foireann a chur ar fáil atá lánchumasach sa Gaeilge chun plé le

pobail nó daoine aonair ar mian leo seirbhís i nGaeilge a fháil.

An t-eolas go bhfuil seirbhís mar seo ar fáil a phoibliú go

forleathan.

Ócáidí: Aon chúrsaí, seirbhísí poiblí, seimineáir, ócáidí eolais a bhíonn ar

siúl a eagrú go dátheangach, nó i nGaeilge amháin más ceantar

Gaeltachta atá i gceist.

Sprioc: Deireadh na céad bliana

An Ghaeltacht

Gur i nGaeilge amháin a bheidhfí ag plé le gach gnó sa Ghaeltacht agus go

dtabharfar tús áite don Ghaeltacht maidir le soláthar seirbhísí i nGaeilge.

Sprioc: Tús na Scéime

Ceantair ina bhfuil leibhéal ard cainteoirí Gaeilge

agus Gaelscoileanna

In áit go bhfuil eolas ar fáil faoi leibhéal ard cainteoirí Gaeilge a bheith ina gcónaí

ann agus/nó go bhfuil Gaelscoil sa cheantar, go dtabharfar aird faoi leith do

sholáthar seirbhísí i nGaeilge.

Sprioc: Tús na Scéime

Oifigí / Foirgnimh:

Go ndéanfaí soiléir trí chomharthaí, dearcadh foirne, beannachtaí agus córas fóin

‘srl. go bhfuil fáilte roimh úsáid na Gaeilge agus go mbeidh seirbhís i nGaeilge ar

fáil a bheidh ar chomhchaighdeáin le seirbhísí i mBéarla.

Sprioc: Tús na Scéime, agus ag cur leis de réir mar a chuirtear le leibhéal na

seirbhíse a chuirfear ar fáil i nGaeilge

Ócáidí Poiblí:

Go ndéanfar cinnte go mbeidh gach ócáid poiblí atá á reáchtáil go dátheangach,

idir comharthaí agus cur i láthair, óráidí san áireamh.

Sprioc: Tús na Scéime

Freagracht:

Go mbunófaí córas freagrachta chun soláthar na seirbhísí i nGaeilge a chinntiú

agus go mbeidh dualgais chinnte ag leibhéal riaracháin éagsúla chun é seo a

bhaint amach. Go mbeidh na daoine atá roghnaithe chun an córas freagrachta a

fheidhmiú i gceannas chomh maith ar an bhfeachtais eolais chun na dualgais nua

faoin Acht Teanga agus Scéim na Gaeilge a mhíniú don fhoireann ar fad.

Aighneacht ó: Coiste Dúiche na Gaillimhe

Conradh na Gaeilge

45 Sr. Doiminic

Gaillimh

091 567824